ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το project αφορά την δημιουργία πρωτότυπης μουσικής σύνθεσης πάνω σε δυο ποιήματα της συγγραφέα Π.Κ, και την παρουσίασή τους μέσω ενός live performance το οποίο θα περιλαμβάνει την real time επεξεργασία ήχου και εικόνας με την χρήση των προγραμμάτων Ableton Live, Max, Resolume Arena και Arduino. Στόχος είναι η χρήση των σύγχρονων μουσικοτεχνλογικών εργαλείων για την παραγωγή ενός επαγγελματικού αποτελέσματος στα πλαίσια της μουσικής παραγωγής για την παραστατική μορφής τέχνης spoken poetry.
ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΤΟΜΕΑ SPOKEN WORD POETRY
To spoken word poetry ή slam poetry ουσιαστικά είναι μια μορφή ποίησης που προορίζεται κυρίως για να απαγγελθεί. Η κύρια διαφορά από την γραπτή ποίηση είναι πως ο καλλιτέχνης χρησιμοποιώντας τις κινήσεις του σώματος του, αλλάζοντας την ένταση και την χροιά της φωνής του προσδίδει το στοιχείο της θεατρικότητας στην εκτέλεση του έργου. Η εκτέλεση είναι σύνηθες να περιλαμβάνει συνοδεία μουσικής χωρίς αυτό να είναι πάντα απαραίτητο. Σε πολλά live performance, ειδικότερα ανερχόμενων ή ερασιτεχνών καλλιτεχνών χρησιμοποιούνται κομμάτια που έχουν ήδη κυκλοφορήσει, δεν γίνεται δηλαδή χρήση πρωτότυπης μουσικής. Το hip-hop και η jazz είναι από τα είδη που χρησιμοποιούν συνηθέστερα οι καλλιτέχνες ως μουσική συνοδεία. Ένα ενδιαφέρον κοινό στοιχείο με την hip-hop μουσική, ιδιαίτερα στο sub-genre του Abstract Rap (το οποίο έχει λυρικά μοτίβα κοντινά με την γραπτή ποίηση) είναι ότι όπως οι ποιητές/τριες χρησιμοποιούν hip hop κομμάτια στις απαγγελίες τους, αντίστοιχα χρησιμοποιούνται απαγγελίες ποιημάτων τρίτων μέσα στα τραγούδια τους, π.χ. στο παρακάτω κομμάτι : Σκιάχτρο - Βόλτα , χρησιμοποιείται απαγγελία του ποιήματος της Κική Δημουλά, “Η περιφραστική πέτρα”.
Οι καλλιτέχνες που εξελίσσουν περισσότερο το έργο τους συνήθως χρησιμοποιούν πρωτότυπες μουσικές συνθέσεις. Παράδειγμα στον ελληνικό χώρο αποτελεί η ομάδα “Bad Poetry Social Club” ( Α. Επίθετη & Π.Ι.Ε.Β. - Μόνο εμείς , 2. The Bad Poetry Social Club - Blue Valentine )
Οπτικό υλικό το οποίο συνοδεύει τα έργα μπορεί να είναι ένα κολλάζ φωτογραφιών, βίντεο, ή βίντεο κλιπ (e.g FALL - Spoken Word Visual Poem, from the last time we spoke)
Δεν βρέθηκαν projects που να χρησιμοποιούν την μουσική ή τον λόγο για να επηρεάζουν το visual περιεχόμενο διαδραστικά με χρήση π.χ. στοιχείων VJ’ing. Συνεπώς το παρών project μπορεί και να αποτελέσει μια καλλιτεχνική πρόταση ως προς την εξέλιξη του είδους.
ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ
Αρχικά έγινε ηχογράφηση των απαγγελιών (μικρόφωνο Audio Technica 2020 ) χρησιμοποιώντας ως ρυθμική βάση, τραγούδια που χρησιμοποιεί η performer σε live εμφανίσεις της και συγκεκριμένα το “2Wicky” των Hooverphonic και το “Βαλς των χαμένων ονείρων” του Μ. Χατζιδάκι. Με αυτό τον τρόπο είχα μια βάση ως το που να κινηθώ όσον αφορά στο ύφος των μουσικών συνθέσεων. Στόχος ήταν αισθητικά να ταιριάζει η μουσική με το περιεχόμενο των στίχων και να δοθεί χώρος για την φωνή που πρέπει να είναι το κυρίαρχο στοιχείο της παραγωγής. Για αυτόν τον λόγο και οι δύο συνθέσεις στηρίχτηκαν πάνω σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα με σκοπό να μην αποσπάται η προσοχή από τις απαγγελίες.
Για το πρώτο κομμάτι βάση αποτέλεσε η μπασογραμμή που αποτελείτο από δύο layers από τα virtual instruments Vital και Οperator. Για το drum beat χρησιμοποιήθηκε ως βάση το preset AG Techno Kit του Live. Στο μεγαλύτερο μέρος του κομματιού χρησιμοποιείται η απλή ακουλουθία συγχορδιών Λα Ελάσσονα (Am) και Ρε Ελάσσονα (Dm) παιγμένη από διάφορα pads μέσω του instrument Vital και ηλεκτρικής κιθάρας. Υπήρχε επίσης και ένα μελωδικό μοτίβο παιγμένο από ηλεκτρική κιθάρα που μετά από feedback της performer αφαιρέθηκε.
Για το δεύτερο κομμάτι βάση αποτέλεσε μια ακουλουθία συγχορδιών στην κλίμακα A Harmonic Minor παιγμένη από εμένα με arpeggio σε ακουστική κιθάρα Fender CD140 που ηχογραφήθηκε με μικρόφωνο AKG C1000S και την κάρτα ήχου Focusrite Scarlett 2i2. Στο πρώτο μέρος του κομματιού υπάρχει συνοδεία από Cello (Virtual Instrument LABS) και πιάνο (xPand2) το οποίο προϊδεάζει τα μοτίβα της μελωδίας στο δεύτερο μέρος όπου χρησιμοποιήθηκε το plugin Decent Sampler και τα όργανα Domra και Mandolin.
Καθώς επρόκειτο να γίνει live ηχογράφηση έπρεπε τα 2 κομμάτια να βρίσκονται στο ίδιο Live Set, οπότε έπρεπε να χρησιμοποιηθεί αυτοματισμός στο Track Tempo για την μετάβαση απο το ένα κομμάτι στο άλλο.
Καθώς το tempo που χρησιμοποιήθηκε και στα 2 κομμάτια ήταν κοντά σε αυτό των referrence τραγουδιών που έγινε η αρχική ηχογράφηση, δεν χρειάστηκε να γίνει εκ νέου ηχογράφηση της φωνής, όπως αρχικά είχε σχεδιαστεί, για την δημιουργία των πρώτων demo. (DEMO 1 , DEMO 2). Έγιναν απλώς κάποια μικρά edits ώστε να συγχρονίζεται καλύτερη η φωνή με την μουσική.
LIVE PERFORMANCE SETUP
Όσον αφορά το live performance αρχικά έπρεπε να αποφασιστούν ποιά από τα εφέ της φωνής που δοκιμάστηκαν στα demo θα χρησιμοποιούνταν στό performance και ποιά από αυτά θα ήλεγχα και ποιά η performer. Χρησιμοποιήθηκαν 4 εφέ, το πρώτο που τελικά ήταν κι αυτό που ήθελε να ελέγχει η performer ήταν ένα band pass φίλτρο ενώ το δεύτερο ήταν ένας συνδυασμός μεγάλου reverb και delay. Τα δύο αυτά εφέ τοποθετήθηκαν ως inserts στο κανάλι της φωνής ενώ τα υπόλοιπα εφέ όπου χρησιμοποιήθηκε παράλληλο processing (distortion και pitch shifting) ήταν σε duplicate κανάλια τα οποία γίνονταν επίσης mute και unmute μέσω key mappings. Έγινε routing από όλα τα κανάλια των φωνών σε ένα τελικό κανάλι ώστε υπάρχει και ένα print με την live επεξεργασία.
Στη μίξη χρησιμοποιήθηκαν κυρίως stock plugins (Compressor,EQ,Saturator) για λόγος οικονομίας σε επεξεργαστική ισχύ καθώς έπρεπε ταυτόχρονα να τρέχει στον ίδιο υπολογιστή και το απαιτητικό σε χρήση πόρων Resolume Arena. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στους αυτοματισμούς που έπρεπε να γίνουν από το ένα κομμάτι στο άλλο σε παραμέτρους όπως η ένταση της φωνής, τα threshold των compressors, και στο Utility plugin του Master ώστε να εξασφαλιστεί η σωστή ισορροπία στις εντάσεις μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου κομματιού. Μετά τις πρώτες πρόβες έγινε το απαραίτητο fine tuning στις ρυθμίσεις των καναλιών τις φωνής.
Για τον έλεγχο του ενός εφέ από την performer χρησιμοποιήθηκε αισθητήρας απόστασης HC-SR04 και Arduino, το οποίο λειτουργούσε μέσω του παρακάτω patch στο Max.
Ο τρόπος λειτουργίας είναι πολύ απλός. Στέλνεται συνεχώς μια control change εντολή με τιμή 0 ή 127 ανάλογα με το αν η performer βρίσκεται κοντά στην καθορισμένη περιοχή, η οποία γίνεται map σε ένα macro του Audio Effect Rack του καναλιού της φωνής που “ανοίγει” το εφέ όταν πέρνει την τιμή 127.Το πλεονέκτημα αυτού του setup σε σχέση με ένα foot pedal είναι πως είναι περισσότερο διαισθητικό για performer που δεν είναι μουσικός, να υπάρχει μια περιοχή που όταν πλησιάζει να γίνεται μια αλλαγή, παρά κάτι που πρέπει να γίνεται toggle on/off με την ίδια ακριβώς κίνηση.
Για το visual περιεχόμενο χρησιμοποιήθηκε το software Resolume Arena στο οποίο έγιναν layer επιλεγμένα βιντεο απο την performer.
Έγινε ένα setup έτσι ούτως ώστε με το ξεκίνημα της ηχογράφησης να ξεκινάει αυτόματα και record μέσω του arena σε προκαθορισμένο μέτρο έτσι ώστε να διευκολυνθεί ο μετέπειτα συγχρονισμός, ενώ και οι εναλλαγές στα βίντεο προγραμματίστηκαν να γίνονται αυτόματα στα σημεία που μου είχαν υποδειχτεί. Ο τρόπος με τον οποίο επιτεύχθηκαν τα παραπάνω ήταν η δημιουργία ενός MIDI Channel στο Ableton Live, το οποίο θα έστελνε μέσω loopmidi, της κατάλληλες note on εντολές που είχαν γίνει map στο Arena
Σε όλα τα βίντεο χρησιμοποιήθηκαν διάφορα visual εφέ (RGB, Saturation,Blur κ.α) των οποίων η ένταση επηρεαζόταν απο την επιλογή External FFT όπου το input ήταν η είσοδος της κάρτας η οποία χρησιμοποιήθηκε για την φωνή. Κατά αυτόν τον τρόπο η ένταση της ομιλίας της performer επηρέαζε και τον βαθμό επεξεργασίας των βίντεο. Τελευταία προσθήκη ήταν η χρήση εικόνων ρολογιών τα οποία γίνοταν toggle απο midi συγχρονισμένο με τα audio samples ρολογιών/hi-hats που είχαν χρησιμοποιηθεί στο κομμάτι με αφορμή την θεματολογία του χρόνου που αναφέρεται στους στίχους, ενώ στο κέντρο της εικόνας έγινε layer μια εικόνα ρολογιού όπου το external fft ήλεγχε το rotation κάνωντας το “ρολόι” να γυρίζει γρηγορότερα με την απαγγελία.
Περαιτέρω ανάλυση του setup προσφέρεται σε αυτό το βίντεο επεξήγησης.
ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ
Λόγω των απαιτήσεων σε υπολογιστική ισχύ που απαιτούσε το project, έπρεπε να γίνει αναγκαστικά στο σπίτι μου από desktop PC. Καθώς δεν υπήρχε η δυνατότητα χρήσης προτζέκτορα στον χώρο, για την παρουσίαση του βίντεο έγινε ουσιαστικά editing της καταγραφής απο κινητό μαζί με το βίντεο που έγινε record απο το Arena. Εκτιμήθηκε πως ήταν περισσότερο άρτιος καλλιτεχνικά τρόπος παρουσίασης απο τη χρήση π.χ split screen και χωρίς να χάνεται το στοιχείο της ζωντανής εκτέλεσης. Σε αυτό το blog post υπάρχει το footage που δείχνει πως η εκτέλεση έγινε real time. Η επεξεργασία του βίντεο έγινε στο Arena και στο Davinci Resolve.
Όσον αφορά την εκτέλεση, το μοναδικό πρόβλημα που παρουσιάστηκε ήταν πως ο έλεγχος των εφέ απο εμένα μπέρδευε την performer και έχανε την ροή του λόγου. Για αυτόν τον λόγο έγινε off το monitoring σε κάποια απο τα εφέ που ήλεγχα το οποίο βέβαια είχε το μειονέκτημα πως δεν θα γράφονταν στο τελικό print. Αποφασίστηκε πως είναι προτιμότερο να μην χρησιμοποιηθούν στην τελική παρουσίαση παρόλο που υπήρχε η δυνατότητα και να παρουσιαστεί ακριβώς αυτό που θα άκουγε κάποιος ακροατής την ώρα του performance. Χρησιμοποιήθηκε μικρόφωνο Shure SM58.
Είχε προβλεφθεί στην μίξη του live set η ένταση να κυμαίνεται κοντά στα -14LUFS ώστε να μην χρειάζεται περαιτέρω επεξεργασία του ήχου και μετά των συγχρονισμό του βίντεο με την μουσική να είναι έτοιμο για uploading στην επιλεγμένη πλατφόρμα του Youtube.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
Ως τελική αποτίμηση, κρίνοντας και απο το feedback της συνεργάτιδας και performer, υπήρχε μια εποικοδομητική διεπιστημονική συνεργασία, και για τις δύο πλευρές. Η συνδυαστική χρήση των διαθέσιμων software και hardware εργαλείων απέφερε ένα καλό αποτέλεσμα τόσο όσον αφορά την δημιουργία πρωτότυπης μουσικής σύνθεσης, όσο και της δημιουργικής παρουσίασης ενός διαδραστικού/παραστατικού project.
Ένα κομμάτι που επιδέχεται βελτίωσης, είναι η αξιολόγηση των δυνατοτήτων και περιορισμών του διαθέσιμου εξοπλισμού, καθώς αν είχε προβλεφθεί έγκαιρα το πρόβλημα που παρουσιάστηκε με το mοnitoring, θα μπορούσε να λυθεί εύκολα με το δανεισμό audio interface, με παραπάνω απο μια stereo εξόδους.
Η μελλοντική εξέλιξη του project περιλαμβάνει την ηχογράφηση ενός studio version που θα χρησιμοποιηθεί και ως promo για πιθανή live παρουσίαση στο μέλλον σε χώρο με κοινό.
ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ
OneDrive Module Folder: PA_6033_grigorakis_anastasios
Blogspot module label: https://agrigorakis23b.blogspot.com/search/label/pa6033
Final Performance: https://www.youtube.com/watch?v=V1dyg1VkeHU
Soundcloud: https://soundcloud.com/agrigorakis23b
Youtube Channel: https://www.youtube.com/@agrigorakis23b
Comments
Post a Comment